19. yüzyıl sonlarında bir burjuvalaşma süreci içine giren Türk toplumunun kültürel düzlemdeki en büyük sorunsalı, kaynağını, Doğu ile Batı değerleri arasında sıkışıp kalmış olmanın güçlüklerinden alıyordu.

Attilâ İlhan da "Aynanın İçindekiler" başlıklı dizisinde yer alan romanlarında, Osmanlı ve Cumhuriyet burjuvazisinin ekonomik ve siyasi etkiler altındaki değişimini, bu değişimin kültürümüze yansıyan boyutunu, kendine ana tema olarak seçmişti. İlhan, bu romanlarda, burjuvalaşma süreci her geçen gün hızlanan Türkiye'nin içinde bulunduğu bunalımın nedenlerine eğilmekle kalmıyor, aynı zamanda bu geçiş döneminin daha hızlı ve daha sağlıklı atlatılması için Türk aydınına düşen görevlerin ne olduğu konusuna da açıklık getirmeyi amaçlıyordu.

Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Öğretim Üyesi Gönülden Esemenli Söker, bir araştırmacı için çok verimli karşıtlıklar içeren "kültür sorunsalı" konusunu, Attilâ İlhan'ın "Aynanın İçindekiler" dizi romanlarındaki metinleri, motif, laytmotif, sembol, ironi ve mitik özellikler açısından inceleyerek mercek altına aldı.